Najbardziej poruszające obrazy II wojny światowej w polskiej sztuce
Najbardziej poruszające obrazy II wojny światowej w polskiej sztuce
Istnienie sztuki tworzonej przez więźniów w obozach koncentracyjnych wydaje się co najmniej zaskakujące. Rzadko się o niej mówi, nieczęsto pokazuje, bo to twórczość trudna - oglądanie jej wprawia w zakłopotanie, przeszywa krępującym uczuciem.
Do obozu trafiło wielu polskich inteligentów, także artystów. Już w 1940 roku w Auschwitz znaleźli się Xawery Dunikowski, Jan Komski, Franciszek Targosz, Marian Kołodziej, Włodzimierz Siwierski, Bronisław Czech. Autentyczna sztuka obozowa eksponowana w Muzeum Narodowym obrazuje codzienność więźniów - głód, katorżniczą pracę. Zachowała się tylko jedna praca, która przedstawia Zagładę Żydów, to „Szkicownik z Auschwitz”, który także został pokazany na wystawie. W Muzeum Narodowym nie mogło zabraknąć oryginalnego napisu z bramy obozu - „Arbeit macht frei”, który wykonali więźniowie z komanda ślusarzy.
Czy więźniowie mieli marzenia? Tliła się w nich nadzieja? Nieustannie poniżani, w sztuce mogli ocalać swoje człowieczeństwo, była ich odskocznią, zapomnieniem, remedium na wszechobecne zdehumanizowanie.
W galerii zaprezentowano najważniejsze i najbardziej poruszające obrazy okupacji oraz zagłady w polskiej sztuce.
1/24 Józef Szajna, "Nasze życiorysy", 1944-45
2/24 Władysław Strzemiński," Śladem istnienia" z cyklu "Moim przyjaciołom Żydom", 1945
3/24 Bronisław Linke, "El Mole Rachmim", 1946
4/24 Andrzej Wróblewski, "Rozstrzelanie VIII", 1949
5/24 Andrzej Wróblewski, "Matka z zabitym dzieckiem", 1949
6/24 Alina Szapocznikow, "Ekshumowany", 1955
7/24 Xawery Dunikowski, "Droga do wolności" z cyklu "Oświęcim", 1955
8/24 Marek Oberländer, "Napiętnowani", 1955
9/24 Xawery Dunikowski, "Ruszty", 1955
10/24 Bronisław Linke, "Oblicze Hioba", 1956
11/24 Alfred Lenica, "Getto II", 1948-1959
12/24 Erna Rosenstein, "Masakra Żydów. Getto"
13/24 Izaak Celnikier, "Judith"
14/24 Artur Nacht-Samborski, "Portret mezczyzny w czarnej czapce", ok. 1960
15/24 Józef Szajna, "Sylwetki"
16/24 Jonasz Stern, "Kompozycja kobaltowa", po 1970
17/24 Władysław Hasior - "Golgota III", 1972
18/24 Władysław Hasior, "Czarny krajobraz I – Dzieciom Zamojszczyzny", 1974
19/24 Tadeusz Kantor, "Klasa szkolna", 1983
20/24 Jonasz Stern, "Upokorzenie", 1984
21/24 Izaak Celnikier, "Śmierć Janusza Korczaka – fragment" (z teki LA MÉMOIRE GRAVÉE), 1982/1990
22/24 Zbigniew Libera, "Lego. Obóz koncentracyjny", 1996
23/24 Piotr Uklański, "Naziści", 1998
24/24 Wilhelm Sasnal, "Maus", 2001
Źródło: kultura.onet.pl/wiadomosci/najbardziej-poruszajace-obrazy-ii-wojny-swiatowej-w-polskiej-sztuce/y8z7l88#slajd-24